Việc thật trông như thế nào?
Một công việc làm thêm thật thường có ba điểm chung: bạn bán thời gian hoặc kỹ năng, người trả tiền là khách hàng hay người thuê bạn, và bạn không phải bỏ tiền ra trước để được nhận việc. Ví dụ:
- Dạy một kỹ năng bạn có: dạy nhảy, dạy vận động, dạy kèm, dạy nấu ăn, dạy may.
- Làm dịch vụ: làm bánh theo đơn, may sửa, trông trẻ, chăm sóc người già, dọn dẹp theo giờ.
- Việc văn phòng tự do: kế toán, nhập liệu cho doanh nghiệp quen, thiết kế, viết bài, dịch thuật.
- Bán hàng nhỏ: bán sản phẩm bạn hiểu rõ, có nguồn hàng rõ ràng, có hoá đơn.
Thu nhập từ những việc này thường tăng chậm, phụ thuộc vào tay nghề và số khách. Đó là dấu hiệu tốt: tiền đến từ giá trị bạn tạo ra.
7 dấu hiệu của một cái bẫy
| # | Dấu hiệu | Vì sao đáng ngờ |
|---|---|---|
| 1 | Phải nộp tiền trước: phí đăng ký, tiền cọc, mua bộ “kit khởi nghiệp” | Người thuê trả tiền cho bạn, không phải ngược lại. |
| 2 | “Làm nhiệm vụ”: thả tim, đánh giá sản phẩm, chốt đơn ảo rồi được hoàn tiền kèm hoa hồng | Kịch bản lừa quen thuộc: vài lần đầu được trả nhỏ để tin, sau đó bị yêu cầu nạp số tiền lớn và mất trắng. |
| 3 | Thu nhập cao bất thường so với công sức, không cần kỹ năng | Nếu dễ như vậy, người ta đã không cần tuyển bạn. |
| 4 | Tiền chủ yếu đến từ việc kéo thêm người | Dấu hiệu của mô hình kim tự tháp: người vào sau trả tiền cho người vào trước. |
| 5 | Giục quyết định ngay: “chỉ còn hôm nay”, “suất cuối” | Ép thời gian để bạn không kịp hỏi ai. |
| 6 | Chỉ liên lạc qua tin nhắn, không có địa chỉ, tên công ty, hợp đồng | Khi có chuyện, bạn không biết tìm ai. |
| 7 | Đòi thông tin nhạy cảm: ảnh căn cước hai mặt, mã OTP, mật khẩu ngân hàng | Không công việc thật nào cần mã OTP của bạn. |
Một công việc thật trả tiền cho thời gian và kỹ năng của bạn. Một cái bẫy đòi tiền của bạn trước.
Còn kinh doanh đa cấp thì sao?
Ở Việt Nam, kinh doanh theo phương thức đa cấp chỉ hợp pháp khi doanh nghiệp có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp do Bộ Công Thương cấp, theo Nghị định 40/2018/NĐ-CP. Trước khi tham gia, hãy tra cứu tên doanh nghiệp trên trang của Bộ Công Thương. Kể cả khi hợp pháp, hãy hỏi: phần lớn thu nhập của những người đi trước đến từ bán sản phẩm cho người dùng thật, hay từ tuyển thêm người? Nếu là vế sau, rủi ro thuộc về người vào sau.
5 câu hỏi trước khi nhận một việc làm thêm
- Ai trả tiền cho tôi, và họ trả vì tôi làm được việc gì?
- Tôi có phải bỏ ra khoản tiền nào trước không?
- Tên doanh nghiệp, địa chỉ, người phụ trách là ai — tra cứu được không?
- Có ai tôi quen biết đã làm việc này thật và nhận được tiền đều đặn?
- Nếu mất toàn bộ số tiền hay thời gian bỏ vào, tôi có chịu được không?
Cách bền nhất: biến một kỹ năng thành nghề tay trái
Thu nhập ngoài giờ bền vững thường đến từ một kỹ năng bạn đã học bài bản và người khác sẵn lòng trả tiền để được hướng dẫn. Dạy một lớp vận động buổi sáng sớm hay buổi tối là ví dụ: giờ dạy không trùng giờ hành chính, học viên là người quanh bạn, và bạn khoẻ lên cùng họ.
Nếu đã lỡ chuyển tiền
- Dừng chuyển thêm, dù bị hứa “nạp thêm để rút được tiền”.
- Gọi ngay ngân hàng của bạn để báo và đề nghị hỗ trợ.
- Giữ lại toàn bộ tin nhắn, số tài khoản, biên lai; trình báo công an nơi gần nhất hoặc gọi 113.
Thêm một nguồn thu nhập cho riêng mình
Nhiều phụ nữ dạy lớp nhảy, lớp vận động vào sáng sớm hoặc buổi tối để có thêm thu nhập. Khoá đào tạo HLV StepHi 7 ngày học trực tiếp cùng Master Hiếu Đình.
Xem lịch khai giảngHỏi qua ZaloNguồn
- Federal Trade Commission (FTC). Job Scams. consumer.ftc.gov/articles/job-scams
- Federal Trade Commission (FTC). Multi-Level Marketing Businesses and Pyramid Schemes. consumer.ftc.gov
- Chính phủ. Nghị định 40/2018/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.
- Bài viết mang tính hướng dẫn chung, không phải tư vấn pháp lý hay tài chính.