Quy tắc 50/30/20 là gì?
Quy tắc được phổ biến qua cuốn All Your Worth (2005) của Elizabeth Warren và Amelia Warren Tyagi. Thu nhập sau thuế được chia làm ba phần:
| Tỉ lệ | Nhóm | Gồm những gì |
|---|---|---|
| 50% | Nhu cầu thiết yếu | Nhà ở, điện nước, ăn uống cơ bản, đi lại, học phí của con, bảo hiểm, thuốc men, khoản trả nợ tối thiểu. |
| 30% | Mong muốn | Ăn ngoài, mua sắm, du lịch, giải trí, quà cáp, nâng cấp đồ dùng. |
| 20% | Tiết kiệm và trả nợ | Quỹ khẩn cấp, tiết kiệm cho mục tiêu lớn, trả nợ nhanh hơn mức tối thiểu. |
Ví dụ: gia đình thu nhập 20 triệu/tháng
(Số liệu minh hoạ.)
- 10 triệu cho thiết yếu: tiền nhà, chợ, điện nước, học phí, xăng xe.
- 6 triệu cho mong muốn: cà phê, ăn ngoài cuối tuần, quần áo, đám hiếu hỉ.
- 4 triệu chuyển ngay sang tài khoản tiết kiệm vào ngày nhận lương.
Tiết kiệm không phải số tiền còn lại cuối tháng. Đó là số tiền bạn để riêng ngay đầu tháng.
Bốn bước bắt đầu
- Ghi lại mọi khoản chi trong một tháng — sổ tay, ghi chú điện thoại hay ứng dụng đều được. Đừng sửa thói quen vội, chỉ ghi.
- Xếp mỗi khoản vào một trong ba nhóm. Câu hỏi để xếp: “Không chi khoản này thì gia đình có gặp khó khăn thật không?”
- So với 50/30/20. Nhóm nào vượt? Thường là “mong muốn” trá hình thành “thiết yếu”.
- Tự động hoá phần 20%: cài lệnh chuyển tiền định kỳ sang tài khoản riêng.
Điều chỉnh cho gia đình Việt
- Sống ở thành phố lớn, đang thuê nhà: phần thiết yếu dễ vượt 50%. Có thể tạm chấp nhận 60/20/20 — giảm phần mong muốn, giữ phần tiết kiệm.
- Phụ giúp bố mẹ hai bên: nên coi là khoản thiết yếu cố định và ghi rõ, để cả hai vợ chồng cùng thấy.
- Thu nhập không đều (kinh doanh, dạy lớp, làm tự do): lập ngân sách theo tháng thu thấp nhất; tháng thu cao dồn phần dư vào quỹ.
- Chưa có quỹ khẩn cấp: ưu tiên phần 20% cho quỹ này trước. Xem bài Quỹ khẩn cấp.
Nói chuyện tiền với người bạn đời
Ngân sách gia đình chỉ chạy được khi cả nhà cùng biết. Chọn một buổi tối yên tĩnh mỗi tháng để cùng xem lại ba con số, không trách móc, chỉ hỏi: “Tháng sau mình muốn khác đi ở đâu?”
Lưu ý
50/30/20 là khung tham khảo, không phải tư vấn tài chính cá nhân. Đang có nợ lãi cao (thẻ tín dụng, vay tiêu dùng) thì ưu tiên trả các khoản này; thận trọng với mọi lời mời đầu tư “bảo đảm lợi nhuận”.
Thêm một nguồn thu nhập cho riêng mình
Nhiều phụ nữ dạy lớp nhảy, lớp vận động vào sáng sớm hoặc buổi tối để có thêm thu nhập. Khoá đào tạo HLV StepHi 7 ngày học trực tiếp cùng Master Hiếu Đình.
Xem lịch khai giảngHỏi qua ZaloNguồn
- Warren, E., & Tyagi, A. W. (2005). All Your Worth: The Ultimate Lifetime Money Plan. New York: Free Press.
- Bài viết mang tính hướng dẫn chung, không phải tư vấn tài chính hay đầu tư.