Tập thử miễn phí
Phụ nữ yêu thương › Công nghệ AI
Công nghệ AI

Dạy con dùng AI an toàn và có ích

Con mở điện thoại, chụp đề toán, vài giây sau đã có lời giải. Cha mẹ lo con lười suy nghĩ. Nhưng cấm hẳn cũng không được: AI đã có trong trường học, trong công việc tương lai của con. Việc của cha mẹ không phải là chặn, mà là dạy con dùng đúng cách.

Ảnh minh hoạ

AI làm thầy kèm hay làm hộ?

Cùng một công cụ, con có thể học giỏi lên hoặc lười đi, tuỳ cách hỏi:

Làm hộ (không nên)Làm thầy kèm (nên)
“Giải bài toán này.”“Đừng cho đáp án. Gợi ý cho em bước đầu tiên.”
“Viết bài văn tả mẹ.”“Em viết xong rồi, chỉ ra 3 chỗ em có thể tả cụ thể hơn.”
“Tóm tắt chương này.”“Hỏi em 5 câu để kiểm tra em đã hiểu chương này chưa.”
“Dịch đoạn này.”“Em dịch thế này, sai chỗ nào và vì sao?”
Cái gì con tự nghĩ ra thì thuộc về con. Cái gì AI làm hộ thì chỉ thuộc về bài kiểm tra.

Quy tắc theo độ tuổi

  • Dưới 13 tuổi: nhiều dịch vụ AI phổ biến không cho phép trẻ dưới 13 tuổi tạo tài khoản. Nếu cho con dùng, cha mẹ ngồi cùng, dùng trên tài khoản của cha mẹ.
  • 13–17 tuổi: nhiều dịch vụ yêu cầu sự đồng ý của cha mẹ. Kiểm tra điều khoản của từng ứng dụng. Dùng ở phòng chung, không dùng trong phòng ngủ ban đêm.
  • Mọi lứa tuổi: thoả thuận rõ dùng vào việc gì, bao lâu, giống thoả thuận về thời gian xem màn hình.

Ba điều con phải nhớ

  1. AI có thể sai, kể cả khi nói rất chắc chắn. Kiểm tra lại bằng sách giáo khoa, hỏi thầy cô.
  2. AI không phải bạn bè, không phải bác sĩ. Buồn, sợ, bị bắt nạt — kể với cha mẹ, thầy cô, người lớn tin cậy.
  3. Không chia sẻ thông tin riêng: họ tên đầy đủ, trường lớp, địa chỉ, số điện thoại, ảnh mặt, ảnh cơ thể, mật khẩu.

Dạy con về hình ảnh, giọng nói giả

Con cần biết AI có thể tạo ra ảnh, video, giọng nói trông như thật. Dạy con: không tin ngay một video gây sốc; không dùng AI chế ảnh bạn bè để trêu (đó có thể là bắt nạt và vi phạm pháp luật); ai dọa tung ảnh giả của con thì kể ngay với cha mẹ — con không có lỗi. Bài Lừa đảo bằng giọng nói và video giả có thêm cách nhận biết.

5 câu cha mẹ nên hỏi con mỗi tuần

  • “Tuần này con nhờ AI việc gì? Cho mẹ xem với.”
  • “Có câu trả lời nào của AI con thấy sai không?”
  • “Con học được gì mà không cần AI?”
  • “Có ai trên mạng hỏi thông tin riêng của con không?”
  • “Con muốn mẹ học dùng AI cùng con không?”

Lưu ý cho cha mẹ

  • Hỏi nhà trường quy định về dùng AI trong bài tập, bài kiểm tra.
  • Con thay đổi tâm trạng, giấu điện thoại, sợ hãi khi có tin nhắn: trò chuyện nhẹ nhàng, tìm trợ giúp. Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em: 111 (miễn phí).

Học làm video bằng AI

Khoá Edit Video AI & Xây Kênh của HD Academy — tự lên nội dung và dựng video cho công việc, kinh doanh của mình bằng trợ lý AI.

Hỏi về khoá học qua Zalo

Nguồn

  1. UNICEF (2021). Policy guidance on AI for children (phiên bản 2.0). unicef.org
  2. UNESCO (2023). Guidance for generative AI in education and research. unesco.org
  3. Giới hạn độ tuổi theo điều khoản sử dụng của từng dịch vụ AI, có thể thay đổi — cha mẹ nên kiểm tra trực tiếp.