Chúng làm thế nào?
- Giả giọng: chỉ cần vài giây giọng nói lấy từ video bạn đăng, cuộc gọi, tin nhắn thoại — phần mềm AI có thể bắt chước giọng đó. Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) đã cảnh báo về chiêu lừa “người thân gặp nạn” dùng giọng giả.
- Giả mặt (deepfake): ghép khuôn mặt người thân vào cuộc gọi video, thường để hình mờ, ngắn, “mạng yếu”.
- Chiếm tài khoản Zalo, Facebook của người quen rồi nhắn tin, gọi video cho danh bạ của họ.
Dấu hiệu cuộc gọi đáng ngờ
| Dấu hiệu | Ví dụ |
|---|---|
| Gấp gáp | “Chuyển ngay, không kịp giải thích”, “đừng nói với ai”. |
| Đòi tiền | Vay tiền, đóng viện phí, nộp phạt, “giải cứu” người thân. |
| Tài khoản lạ | Nhờ chuyển vào tài khoản đứng tên người khác. |
| Hình, tiếng bất thường | Cuộc gọi rất ngắn, mặt ít cử động, miệng không khớp tiếng, viền mặt nhoè, “mạng yếu” rồi tắt. |
| Né câu hỏi riêng | Không trả lời được chuyện chỉ người trong nhà biết. |
Càng gấp, càng phải chậm lại. Không có chuyện thật nào không chờ được hai phút để bạn gọi lại.
6 bước khi nhận cuộc gọi xin tiền
- Dừng lại, không chuyển tiền trong lúc đang hoảng.
- Gác máy và tự gọi lại bằng số điện thoại bạn đã lưu từ trước — không bấm gọi lại vào cuộc gọi vừa đến.
- Hỏi câu chỉ người thật biết, hoặc hỏi mật khẩu gia đình (xem bên dưới).
- Đề nghị họ làm một động tác trong cuộc gọi video: quay ngang mặt, đưa tay qua trước mặt — hình ghép thường bị vỡ.
- Gọi cho người thứ ba ở gần người thân đó để xác minh.
- Không đọc mã OTP, không cài ứng dụng lạ, không bấm đường link được gửi kèm.
Lập “mật khẩu gia đình” ngay hôm nay
Cả nhà thống nhất một từ hoặc câu hỏi bí mật, không đăng lên mạng, không nói qua tin nhắn. Khi có cuộc gọi khẩn xin tiền, hỏi mật khẩu. Đặc biệt nên làm với bố mẹ lớn tuổi — nhóm hay bị nhắm tới.
Giảm nguyên liệu cho kẻ gian
- Để chế độ riêng tư cho danh sách bạn bè, thông tin gia đình trên mạng xã hội.
- Bật xác thực hai lớp cho Zalo, Facebook, email.
- Cân nhắc trước khi đăng video nói chuyện dài kèm thông tin người thân.
Nếu lỡ chuyển tiền
- Gọi ngay tổng đài ngân hàng của bạn (số in sau thẻ hoặc trên ứng dụng chính thức) để yêu cầu phong toả, tra soát giao dịch.
- Trình báo công an nơi gần nhất hoặc gọi 113; giữ lại ảnh chụp tin nhắn, số tài khoản, lịch sử cuộc gọi.
- Báo cho người thân bị giả mạo để họ cảnh báo danh bạ của mình.
- Cẩn thận với “dịch vụ lấy lại tiền bị lừa” trên mạng — đó thường là lần lừa thứ hai.
Học làm video bằng AI
Khoá Edit Video AI & Xây Kênh của HD Academy — tự lên nội dung và dựng video cho công việc, kinh doanh của mình bằng trợ lý AI.
Hỏi về khoá học qua ZaloNguồn
- Federal Trade Commission (2023). Scammers use AI to enhance their family emergency schemes. consumer.ftc.gov
- Bộ Công an Việt Nam — các khuyến cáo về thủ đoạn lừa đảo qua cuộc gọi video deepfake (2023–2024), đăng trên cổng thông tin của Bộ và báo Công an nhân dân.
- Bài viết mang tính thông tin chung. Khi bị lừa đảo, liên hệ ngân hàng và cơ quan công an.