Thôi so sánh mình với người khác: bắt đầu từ đâu?

Vì sao ta luôn so sánh?

Năm 1954, nhà tâm lý học Leon Festinger đưa ra thuyết so sánh xã hội: con người có nhu cầu tự đánh giá bản thân, và khi không có thước đo rõ ràng, ta lấy người khác làm thước đo. So sánh là bản năng — không phải tính xấu.

Vấn đề là ta thường so sánh hậu trường của mình với sân khấu của người khác.

Mạng xã hội khuếch đại điều đó

Một nghiên cứu năm 2014 (Vogel và cộng sự) cho thấy những người dùng Facebook thường xuyên hơn có lòng tự trọng thấp hơn, và mối liên hệ này đi qua việc họ so sánh mình với những người “trông có vẻ tốt hơn” trên mạng. Trên mạng xã hội, ta chỉ thấy những khoảnh khắc đẹp nhất đã được chọn lọc của người khác.

Đừng so sánh hậu trường của mình với sân khấu của người khác.

5 cách bắt đầu bớt so sánh

1. Nhận ra khoảnh khắc so sánh. Khi thấy khó chịu sau khi xem một bài đăng, dừng lại và gọi tên: “mình đang so sánh”. Chỉ cần nhận ra đã giảm được một nửa sức nặng.
2. Dọn môi trường của mình. Bỏ theo dõi 5 tài khoản khiến bạn luôn thấy mình thiếu thốn. Theo dõi thêm những người giúp bạn học hỏi, không phải ghen tị.
3. So với chính mình hôm qua. Đổi câu hỏi “mình có bằng người ta không?” thành “mình hôm nay có khá hơn mình tháng trước không?”.
4. Ghi lại bằng chứng ngược mỗi tối. 3 điều tốt, cụ thể, có thật về chính bạn trong ngày — xem Viết nhật ký 5 phút. Não lọc thông tin theo điều ta tin; ghi lại giúp nó “nhìn thấy” những gì bạn đã làm được.
5. Biến ghen tị thành câu hỏi. Thấy ai đó có điều mình muốn, hỏi: “Họ đã làm gì để có được? Mình có thật sự muốn điều đó, và sẵn sàng làm như vậy không?”

Mỗi người một đường chạy

Người kia có thể đã bắt đầu sớm hơn bạn mười năm, có hoàn cảnh khác, có những mất mát bạn không nhìn thấy. So sánh với một hành trình bạn không biết hết là một cuộc đua không công bằng — với chính bạn.